Türetici Yaşam Kooperatifi AKTİF
📍 İzmir / Karabağlar — Bahçelievler
📅 Sipariş döngüsü
| Periyot | Haftalık |
|---|---|
| Açılma günü | Pazartesi |
| Kapanma günü | Pazar, 23:59 |
| Dağıtım | Cumartesi |
👥 Topluluk
| Aktif üye | 1 |
|---|---|
| Üyelik tipi | Davetli — onay şart |
| Dayanışma payı
Dayanışma payı nedir? Her siparişte toplam tutardan topluluk kasasına ayrılan yüzdedir. Kasada biriken tutar topluluğun ortak ihtiyaçları için kullanılır. Örnek: %5 dayanışma payında 100 TL siparişin 5 TL si kasaya gider. | %5 |
| Kolaylaştırıcı | Cenap Karatay |
Hakkında
Türetici Yaşam Kooperatifi, bugünkü tüketim düzeninin karşısına yalnızca başka ürünler değil, başka türlü bir yaşam ve ekonomik ilişki biçimi koymak amacıyla kurulmuş bir dayanışma kooperatifidir.
2024 yılında İzmir’de 7 arkadaşın bir araya gelmesiyle kuruldu. Çıkış noktamız oldukça basit ama güçlü bir soruydu:
İnsan yalnızca tüketen biri olmak zorunda mı?
Bizce değil.
Bu nedenle “tüketici” yerine “türetici” kavramını öneriyoruz. Türetici; satın aldığı ürünün yalnızca fiyatına ve kendisine sağladığı faydaya bakmayan, o ürünün kim tarafından, hangi koşullarda, nerede ve nasıl üretildiğiyle ilgilenen; üretim ve tüketim süreçlerinde söz, sorumluluk ve irade sahibi olan kişidir.
Peki neden kooperatif?
Çünkü bizim için mesele yalnızca iyi ürüne ulaşmak değil.
Bugünkü ekonomik sistemde üretici ile tüketici çoğu zaman birbirinden koparılıyor. Üreticinin emeği görünmezleşirken tüketici de neyi, kimden ve hangi koşullarda tükettiğini çoğu zaman bilemiyor.
Türetici Yaşam bu kopukluğu azaltmaya çalışıyor.
Üreticiden türeticiye doğrudan, şeffaf ve dayanışmaya dayalı ilişkiler kuruyoruz. Küçük üreticilerin emeğini ve üretim süreçlerini önemsiyor; ürünleri yalnızca satın almakla kalmayıp üreticilerimizi zaman zaman yerinde ziyaret ediyor, üretim koşullarını görüyor, üreticiyle tanışıyor ve birlikte türeticilik üzerine konuşuyoruz.
Çünkü bizim için bir ürünün iyi olması yalnızca lezzetli veya sağlıklı olması değildir.
O ürünün arkasındaki emeğin, doğanın ve üretim koşullarının da hak temelli olması gerekir.
Doğa bizim için neden önemli?
Türetici Yaşam'ın ekonomik yaklaşımı doğadan bağımsız değil.
Toprağın, suyun, tohumun ve diğer canlıların yalnızca ekonomik birer kaynak olarak görülmesine karşıyız. Üretimin doğayla uyumlu, sürdürülebilir ve gelecek kuşakların yaşam hakkını gözeten bir biçimde gerçekleşmesini önemsiyoruz.
Bu nedenle atalık tohumlardan küçük üreticilerin desteklenmesine, temiz gıdadan ekolojik yaşama kadar birçok mesele bizim için aynı bütünün parçaları.
Ne satıyoruz?
Burada önemli bir ayrım var:
Türetici Yaşam bir market değildir.
Elbette üreticilerden temin ettiğimiz ürünleri türeticilerle buluşturuyoruz. Kuru bakliyat, baharat, kuruyemiş, zeytinyağı, peynir, bal gibi ürünler bunun araçlarından biri.
Ancak bizim açımızdan ürün, asıl meselenin kendisi değil.
Ürün, üretici ile türetici arasında başka türlü bir ekonomik ilişki kurabilmenin aracıdır.
Bu yüzden örneğin Tunceli'deki küçük bir üreticinin balını yalnızca “bal” olarak görmüyoruz. O balın arkasındaki üreticiyi, üretim biçimini, emeği ve kurduğumuz ilişkiyi de önemsiyoruz.
Türetici Bakkal ve Türetici Gıda Ağı
Bu yaklaşımın somutlaştığı alanlardan biri Türetici Bakkal.
Amaç yalnızca rafları ürünlerle doldurmak değil; üretici ile türeticinin karşılaşabileceği, dayanışmanın ve ortaklaşmanın mümkün olduğu bir alan oluşturmak.
Bunun yanında farklı üreticileri ve dayanışma ilişkilerini bir araya getiren Türetici Gıda Ağı üzerinde çalışıyoruz.
Çünkü tek tek üreticilerin veya tek tek kooperatiflerin mevcut ekonomik düzen karşısında yalnız bırakılmak yerine birbirleriyle dayanışan ağlar oluşturması gerektiğine inanıyoruz.
Türetici olmak ne demek?
Bizce türeticilik bir etiket değil, bir tutumdur.
Bir ürün alırken:
“Bu kimden geliyor?”
“Nereden geliyor?”
“Nasıl üretiliyor?”
“Üreticinin emeğinin karşılığı ne?”
“Doğaya ne oluyor?”
“Ben bu alışverişle nasıl bir ekonomik ilişkiyi destekliyorum?”
diye sormaktır.
Bu nedenle bizim için alışverişin anlamı şudur:
Burada yalnızca bir ürün satın almıyorsun; nasıl bir ekonomik ilişkiyi desteklediğine karar veriyorsun.
Türetici Yaşam yalnızca gıdadan da ibaret değil
Kooperatifin amacı zaman içerisinde gıdanın ötesine geçen bir yaşam örgütlenmesi oluşturmak.
Bu nedenle Türetici Eğitim, Türetici Atölye, Türetici Ziraat, Türetici Mühendislik gibi farklı alanlarda çalışmalar geliştirmeyi hedefliyoruz.
Ritim atölyelerinden yaz kamplarına, Türetici Sohbetlerden kolektif yemeklere kadar yaptığımız etkinliklerde de aynı şeyi yapmaya çalışıyoruz:
Birbirimizden öğrenmek, birlikte üretmek, birlikte düşünmek ve birlikte yaşamanın yollarını çoğaltmak.
Kentte mi, kırda mı?
Bizim yaklaşımımız “her şeyi bırakıp kırsala dönelim” fikrinden de farklı.
Çünkü tüketimin büyük bölümü kentlerde gerçekleşiyor ve kırsal üretimin yönünü de büyük ölçüde kentlerin tüketim biçimleri belirliyor.
Bu nedenle bizim önerimiz:
Kentte kalıp kenti dönüştürmek.
İnsanların yalnızlaşmadığı, tüketici olarak pasifleştirilmediği; üretim, tüketim, dayanışma ve karar alma süreçlerine yeniden dahil olduğu alanları kentlerin içinde kurmak.
Sonuçta Türetici Yaşam neyi savunuyor?
Türetici Yaşam'ın derdi daha fazla ürün satmak değil.
Daha adil bir ekonomik ilişki kurmak.
Üreticinin emeğini görünür kılmak.
Tüketiciyi pasif konumundan çıkarmak.
Doğanın yaşam hakkını gözetmek.
Dayanışmayı büyütmek.
Bilgiyi ve deneyimi paylaşmak.
İnsanların yeniden birbirleriyle bağ kurabileceği alanlar yaratmak.
Ve bütün bunları büyük iddialarla değil, küçük ama gerçek ilişkiler kurarak gerçekleştirmek.
Bizim için kooperatif, yalnızca ortakların bir araya geldiği hukuki bir yapı değil; başka türlü bir hayatın bugünden kurulabileceği bir örgütlenme biçimi.
Bu yüzden Türetici Yaşam'ın temel fikrini tek cümlede ifade etmem gerekirse:
Tüketen bireylerden oluşan bir toplum yerine; üreten, paylaşan, karar veren, dayanışan ve yaşamın sorumluluğunu birlikte üstlenen türeticiler topluluğu yaratmak istiyoruz.
Başka türlü bir yaşam mümkün.
Türetici Yaşam ile mümkün.
İlkeler / değerler
1. Hak temellilik
İnsanın, emeğin, doğanın ve tüm canlıların haklarını merkeze alırız. Üretimden tüketime kadar hiçbir ilişkiyi yalnızca ekonomik fayda üzerinden değerlendirmeyiz.
2. Dayanışma
Rekabetin yerine dayanışmayı, bireysel çıkarın yerine ortak iyiyi koyarız. Üreticiler, türeticiler ve topluluklar arasında kalıcı dayanışma ilişkileri kurmayı önemseriz.
3. Emeğe saygı ve adil ilişki
Üreticinin emeğinin görünür ve değerli olmasını savunuruz. Üretici ile türetici arasında aracılığı ve mesafeyi azaltan, şeffaf ve adil ilişkiler geliştirmeye çalışırız.
4. Doğa ile uyum
Toprağı, suyu, tohumu ve canlı yaşamını yalnızca ekonomik kaynaklar olarak görmeyiz. Bugünün ihtiyaçlarını karşılarken gelecek kuşakların yaşam hakkını gözetiriz.
5. Katılımcılık ve ortak karar
Kooperatifi yalnızca ürünlerin alınıp satıldığı bir yapı olarak değil, birlikte karar verilen ve birlikte sorumluluk alınan bir topluluk olarak görürüz.
6. Türeticilik
İnsanları pasif tüketiciler olmaktan çıkarıp kendi yaşamları, gıdaları ve ekonomik ilişkileri üzerinde söz sahibi olan türeticilere dönüşmeye davet ederiz.
7. Paylaşma ve birlikte öğrenme
Bilginin, deneyimin ve üretimin paylaşılmasıyla güçlenen bir topluluk yaratmayı hedefleriz. Birbirimizden öğrenmeyi ve birlikte üretmeyi kooperatif kültürünün temel unsurlarından biri kabul ederiz.
8. Eşitlik ve kapsayıcılık
Dil, kimlik, cinsiyet, yaş, ekonomik durum veya başka herhangi bir farklılık üzerinden ayrımcılık ve ötekileştirmeye karşı; herkesin kendisini ait hissedebileceği bir topluluk oluşturmayı hedefleriz.
9. Şeffaflık ve güven
Ekonomik ve yönetsel süreçlerimizde açık, anlaşılır ve hesap verebilir olmayı; güveni kişisel ilişkilere değil, ortaklaşa oluşturulan ilkelere dayandırmayı önemseriz.
10. Barışçıl ve özgür yaşam
Şiddetin, tahakkümün ve sömürünün değil; özgürlüğün, adaletin, barışın ve dayanışmanın güçlendiği bir yaşamı savunuruz.
Tek cümleyle:
Türetici Yaşam; emeği, doğayı ve insanı merkeze alan; hak, adalet, eşitlik, dayanışma ve katılımcılık temelinde, tüketiciden türeticiye uzanan başka türlü bir yaşamı birlikte kurma çabasıdır.
Topluluk 2024-08-14 tarihinde kuruldu.